วิธีตรวจสอบตะกรันใน Chiller เช็กอย่างไร? 7 จุดที่ควรตรวจสอบ

วิธีตรวจสอบตะกรันใน Chiller สามารถเริ่มได้จากการดูข้อมูลการทำงานของเครื่อง ร่วมกับการตรวจสอบระบบน้ำและ Heat Exchanger เพราะตะกรันและ Fouling ที่สะสมอยู่บนพื้นผิวด้านน้ำสามารถเพิ่มความต้านทานต่อการถ่ายเทความร้อน และทำให้ประสิทธิภาพของ Chiller ลดลงได้ การตรวจพบปัญหาตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงช่วยให้วางแผนทำความสะอาดและแก้ไขระบบได้เหมาะสมมากขึ้น

ASHRAE แนะนำให้ติดตามคุณภาพน้ำของระบบ Chiller และทำความสะอาด Tube ตามความเหมาะสม โดยระบุว่า Proper Water Treatment และ Regular Tube Cleaning เป็นแนวทางสำคัญในการลด Fouling, ปัญหาการเดินระบบ และการใช้พลังงานของเครื่อง (อ่านข้อมูล Liquid-Chilling Systems จาก ASHRAE)

ตะกรันใน Chiller เกิดตรงไหนได้บ้าง?

ก่อนที่จะตรวจสอบ ควรรู้ก่อนว่าตะกรันและ Fouling สามารถสะสมบริเวณใดของระบบได้บ้าง

Condenser Tube เป็นจุดที่ควรตรวจสอบ

สำหรับ Water-Cooled Chiller น้ำจากระบบ Cooling Tower จะไหลผ่าน Condenser เพื่อถ่ายเทความร้อนออกจากระบบ

เมื่อแร่ธาตุในน้ำ เช่น Calcium และสารละลายอื่น ๆ มีความเข้มข้นสูงขึ้น อาจเกิดการตกสะสมบนพื้นผิวด้านในของ Tube ได้

นอกจาก Scale แล้ว ยังสามารถพบ Sediment, Corrosion Products และ Biological Growth ซึ่งทั้งหมดสามารถรวมกันเป็น Fouling ได้

Evaporator ก็สามารถเกิด Fouling ได้

ด้าน Chilled Water ก็สามารถเกิด Fouling ได้เช่นกัน แต่ระบบน้ำแบบปิดที่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมมักมีโอกาสเกิด Fouling น้อยกว่าระบบ Condenser Water

ดังนั้นในการตรวจสอบควรแยกให้ออกว่าปัญหาอยู่ฝั่ง Condenser หรือ Evaporator

วิธีตรวจสอบตะกรันใน Chiller จากค่า Approach

ไม่จำเป็นต้องเปิดเครื่องทันทีเพื่อค้นหาตะกรัน ข้อมูลจากการเดินระบบสามารถใช้เป็นสัญญาณเบื้องต้นได้

ตรวจสอบ Condenser Approach

Condenser Approach เป็นค่าที่ช่วยประเมินประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนของ Condenser

หากค่า Approach ค่อย ๆ สูงขึ้นจาก Baseline เดิม ควรตรวจสอบเพิ่มเติมว่าเกี่ยวข้องกับ Fouling, Flow, อุณหภูมิน้ำ หรือปัจจัยอื่นหรือไม่

สำคัญ: ค่า Approach สูงขึ้นไม่ได้หมายความว่ามีตะกรันแน่นอน ต้องใช้ข้อมูลอื่นประกอบ

ตรวจสอบ Evaporator Approach

ในลักษณะเดียวกัน หาก Evaporator Approach เปลี่ยนไปจากค่าปกติ ก็ควรตรวจสอบ Heat Transfer Surface และสภาวะการไหลของน้ำเพิ่มเติม

ตรวจตะกรัน Chiller ด้วย Pressure Drop

Pressure Drop เป็นอีกค่าที่สามารถใช้ประกอบการประเมิน Fouling ได้

หาก Flow ใกล้เคียงเดิม แต่ Pressure Drop เปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน ควรตรวจสอบระบบน้ำเพิ่มเติม

Pressure Drop สูงขึ้นเกิดจากอะไรได้บ้าง?

สาเหตุอาจมาจาก

• ตะกรัน
• ตะกอน
• Biofilm
• Strainer อุดตัน
• Filter สกปรก
• Flow เปลี่ยนแปลง

จึงไม่ควรสรุปจากค่า Pressure Drop เพียงค่าเดียว

งานข้อมูลจาก ASHRAE ระบุว่า Fouling สามารถเพิ่ม Water-Side Pressure Drop ใน Condenser Tube ได้ (อ่านข้อมูล Fouling ของ Condenser Tube จาก ASHRAE)

เปรียบเทียบกับ Baseline ของเครื่อง

วิธีที่มีประโยชน์คือเก็บค่าของเครื่องในช่วงที่ทำงานปกติไว้เป็น Baseline เช่น

อุณหภูมิ + Flow + Pressure Drop + Approach + kW

จากนั้นนำค่าปัจจุบันมาเปรียบเทียบ จะช่วยให้เห็นแนวโน้มความผิดปกติได้ชัดเจนกว่าการดูค่าครั้งเดียว

ตรวจสอบคุณภาพน้ำเพื่อหาสาเหตุตะกรัน

การตรวจตะกรันไม่ควรดูเฉพาะตัว Chiller เพราะต้นเหตุอาจมาจากคุณภาพน้ำ

ตรวจค่า Hardness

Hardness ที่สูงสามารถเพิ่มโอกาสการเกิดตะกรันจากแร่ธาตุในน้ำ โดยเฉพาะเมื่อระบบมีการถ่ายเทความร้อนและมีการสะสมของแร่ธาตุ

ตรวจค่า pH

ค่า pH มีผลต่อสมดุลทางเคมีของน้ำและแนวโน้มการเกิดทั้ง Scale และ Corrosion

ตรวจ Conductivity และ TDS

ค่า Conductivity และ TDS สามารถใช้ติดตามความเข้มข้นของสารละลายในระบบ และช่วยประเมินแนวโน้มของ Water Treatment

ตรวจ Alkalinity และ Calcium

หากต้องการวิเคราะห์แนวโน้มการเกิด Calcium Scale อาจต้องตรวจ Alkalinity และ Calcium เพิ่มเติม

สำหรับระบบ Cooling Tower DOE แนะนำให้ติดตาม Conductivity, Blowdown และ Cycles of Concentration รวมถึงควบคุมคุณภาพน้ำเพื่อจำกัดปัญหา Scale และ Corrosion (อ่านแนวทาง Cooling Tower Management จาก DOE)

ตรวจตะกรันจากลักษณะของน้ำได้หรือไม่?

สภาพน้ำสามารถใช้เป็น สัญญาณเตือน ได้ แต่ไม่สามารถยืนยันได้ว่าคราบที่พบคือตะกรันทั้งหมด

น้ำมีตะกอนหรือสีผิดปกติ

อาจเกี่ยวข้องกับ

• Corrosion Products
• Sediment
• Biological Growth
• Fouling

ดังนั้นควรตรวจสอบเพิ่มเติมก่อนเลือกสารเคมีทำความสะอาด

พบคราบสีขาวหรือคราบแข็ง

คราบลักษณะดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับแร่ธาตุที่ตกสะสม แต่การระบุชนิดของ Scale ควรอาศัยการวิเคราะห์เพิ่มเติมหากต้องการเลือก Chemical Cleaning ให้แม่นยำ

พบสนิมร่วมกับตะกรัน

หากพบทั้งสนิมและคราบสะสม ควรตรวจสอบทั้ง Corrosion Control และ Scale Control เพราะปัญหาทั้งสองสามารถเกิดขึ้นพร้อมกันได้

วิธีตรวจสอบตะกรันใน Chiller จากการเปิดตรวจ Tube

หากข้อมูลการทำงานและคุณภาพน้ำบ่งชี้ว่ามี Fouling การตรวจสอบภายใน Tube จะช่วยยืนยันสภาพจริงได้มากขึ้น

Visual Inspection

สามารถตรวจดูพื้นผิว Tube เพื่อค้นหา

• Scale
• Rust
• Sediment
• Slime
• Biological Growth
• Corrosion

การตรวจด้วยสายตาช่วยให้เห็นลักษณะของคราบและสภาพผิวได้โดยตรง

ตรวจความหนาและลักษณะของคราบ

หากพบ Scale ควรประเมินความหนาและลักษณะของคราบก่อนเลือกวิธีทำความสะอาด

Eddy Current Testing

สำหรับ Chiller ที่มีอายุการใช้งานมาก หรือระบบที่ต้องการตรวจสอบ Tube อย่างละเอียด สามารถใช้ Eddy Current Testing เพื่อประเมินสภาพท่อและความผิดปกติภายในได้

การตรวจประเภทนี้เหมาะกับการประเมินสภาพ Tube มากกว่าการใช้สายตาเพียงอย่างเดียว

Chiller Fouling ต่างจาก Scale อย่างไร?

สองคำนี้มีความเกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ได้หมายถึงสิ่งเดียวกัน

Scale คืออะไร?

Scale คือคราบแร่ธาตุที่ตกผลึกและเกาะบนพื้นผิว เช่น Calcium Carbonate หรือสารประกอบอื่น

Fouling คืออะไร?

Fouling เป็นคำที่กว้างกว่า และสามารถรวมถึง

• Scale
• Sediment
• Biological Growth
• Corrosion Products
• สิ่งสกปรกอื่น ๆ

ดังนั้นเมื่อพบว่า Chiller มี Fouling ไม่ควรสรุปทันทีว่าเป็นตะกรัน

การแยกประเภทของคราบให้ได้ก่อน จะช่วยให้เลือกวิธี Cleaning ได้เหมาะสมกว่า

7 จุดที่ควรตรวจเมื่อสงสัยว่ามีตะกรันใน Chiller

หากต้องการตรวจสอบแบบเป็นขั้นตอน สามารถเริ่มจาก

1. Condenser Approach

ดูว่าค่าเปลี่ยนจาก Baseline หรือไม่

2. Evaporator Approach

ตรวจสอบความผิดปกติของ Heat Transfer ฝั่ง Evaporator

3. Pressure Drop

เปรียบเทียบ Pressure Drop กับ Flow และค่าปกติเดิม

4. อุณหภูมิน้ำเข้าและออก

ตรวจทั้ง Chilled Water และ Condenser Water

5. คุณภาพน้ำ

ตรวจ pH, Hardness, Conductivity, TDS, Alkalinity และค่าที่เกี่ยวข้อง

6. สภาพ Tube และ Heat Exchanger

ทำ Visual Inspection หรือใช้วิธีตรวจสอบเฉพาะทางตามความเหมาะสม

7. Performance ของ Chiller

ดู kW, Cooling Capacity และแนวโน้มประสิทธิภาพของเครื่องร่วมกัน

เมื่อไหร่ควรล้างตะกรัน Chiller?

ไม่ควรใช้เพียงจำนวนเดือนเป็นตัวตัดสิน ควรพิจารณาจากข้อมูล Performance และสภาพจริงของระบบ

ค่า Approach สูงขึ้นต่อเนื่อง

หากสูงขึ้นจาก Baseline โดยไม่มีปัจจัยอื่นอธิบาย ควรตรวจสอบ Heat Transfer Surface

Pressure Drop เปลี่ยนแปลง

ควรตรวจสอบ Tube, Strainer, Filter และระบบน้ำเพิ่มเติม

ประสิทธิภาพลดลง

หาก Chiller ใช้พลังงานมากขึ้นเพื่อให้ได้ Cooling Capacity ใกล้เคียงเดิม ควรตรวจสอบ Fouling และปัจจัยอื่นร่วมกัน

ตรวจพบ Scale จากการเปิดตรวจ

หากพบตะกรันจริง ควรประเมินชนิดของคราบและวัสดุของ Heat Exchanger ก่อนเลือกวิธี Cleaning

ASHRAE ระบุว่าการทำ Water Treatment และ Regular Tube Cleaning เป็นแนวทางที่แนะนำสำหรับ Liquid Chiller เพื่อช่วยลด Fouling และ Power Consumption (ดูข้อมูลจาก ASHRAE)

เลือกน้ำยาล้างตะกรันหลังตรวจพบ Scale อย่างไร?

เมื่อยืนยันได้ว่าปัญหาเกิดจาก Scale ขั้นตอนต่อไปคือเลือกวิธีทำความสะอาดที่เหมาะสม

ตรวจสอบชนิดของตะกรัน

Calcium Carbonate, Silica และ Scale ชนิดอื่นอาจต้องใช้วิธีจัดการแตกต่างกัน

ตรวจสอบวัสดุ Heat Exchanger

ต้องทราบว่า Tube ทำจาก Copper, Copper Alloy, Stainless Steel หรือวัสดุอื่น

ตรวจสอบ SDS และ TDS

ควรมีข้อมูลเกี่ยวกับ

• อัตราการใช้
• วิธีผสม
• ระยะเวลาสัมผัส
• Compatibility
• วิธี Flush
• ข้อควรระวัง

ไม่ควรเลือกน้ำยาจากคำว่า “แรง” หรือ “ล้างเร็ว” เพียงอย่างเดียว

สำหรับโรงงานที่ต้องการ น้ำยาล้างตะกรัน Chiller สามารถดูผลิตภัณฑ์กลุ่มเคมีสำหรับระบบน้ำอุตสาหกรรมของ WARICH ได้ที่ ผลิตภัณฑ์เคมีอุตสาหกรรม WARICH

หลังล้างตะกรันต้องป้องกันอย่างไร?

การ Cleaning ช่วยจัดการคราบที่เกิดขึ้นแล้ว แต่ถ้าต้นเหตุไม่ได้รับการแก้ไข ปัญหาอาจกลับมาได้อีก

ปรับโปรแกรม Water Treatment

ควรทบทวนคุณภาพน้ำและโปรแกรมควบคุม Scale ให้เหมาะกับระบบ

ควบคุม Corrosion

สนิมและ Corrosion Products สามารถกลายเป็นส่วนหนึ่งของ Fouling ได้

ควบคุม Biological Growth

ในระบบที่เกี่ยวข้องกับ Cooling Tower ควรควบคุม Biofilm และจุลินทรีย์ควบคู่กัน

ติดตาม Performance หลังทำความสะอาด

ควรเก็บค่าหลัง Cleaning เป็น Baseline ใหม่ เพื่อดูแนวโน้มของเครื่องในระยะยาว

สรุป: ตรวจตะกรัน Chiller อย่าดูแค่คราบ

วิธีตรวจสอบตะกรันใน Chiller ที่ดีควรใช้ข้อมูลหลายด้านประกอบกัน ทั้ง Approach Temperature, Pressure Drop, Flow, Water Chemistry, Performance และสภาพจริงของ Heat Exchanger

หากพบความผิดปกติ ควรแยกให้ได้ว่าเกิดจาก Scale, Sediment, Biological Growth, Corrosion Products หรือ Fouling ประเภทอื่น ก่อนเลือกวิธีทำความสะอาด

แนวทางสำคัญคือ

✅ เก็บ Baseline ของ Chiller
✅ ติดตาม Approach Temperature
✅ ตรวจ Flow และ Pressure Drop
✅ ตรวจคุณภาพน้ำอย่างสม่ำเสมอ
✅ ตรวจ Tube เมื่อข้อมูลบ่งชี้ว่ามี Fouling
✅ วิเคราะห์ชนิดของคราบก่อนเลือก Chemical Cleaning
✅ วางโปรแกรม Water Treatment เพื่อป้องกันการเกิดซ้ำ

หากโรงงานกำลังพบ ตะกรันใน Chiller, Fouling, สนิม หรือประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนลดลง WARICH มีผลิตภัณฑ์สำหรับระบบน้ำอุตสาหกรรม เช่น SCALE REMOVER, SCALE INHIBITOR และ CORROSION INHIBITOR

ดูผลิตภัณฑ์เคมีสำหรับ Chiller และ Cooling Tower ของ WARICH